Binnenstebuiten

Hub van Wersch

hvwersch

hvwersch

http://nl.linkedin.com/pub/hub-van-wersch/80/11/129

Bekijk volledige profiel →

Ayodhya, tragiek zonder perspectief

Verwoesting Babri Masjid 6 dec 1992, Foto: T. Narayan

Karsevaks op de Babri Masjid tijdens de verwoesting op 6 december 1992                     Foto: T. Narayan

Het vele malen beproefde vertrouwen van Indiase moslims in de onafhankelijkheid van de rechtspraak wordt zwaar op de proef gesteld door een uitspraak van het hoogste gerechtshof in India op 9 november 2019. In de zich eindeloos voortslepende kwestie van de vernietiging van een moskee in Ayodhya (de Babri Masjid), heeft het hof nu bepaald dat hindoes op die plek een tempel mogen bouwen. De Indiase premier Narendra Modi prees de uitspraak van het hof in een tweet: ‘Deze uitspraak zal het vertrouwen van de bevolking in de rechtsgang verder versterken.’

Dat is misschien zo voor het hindoedeel van de bevolking, maar zeer onwaarschijnlijk voor de ruim 190 miljoen moslims in India. Het vonnis richt zich hoofdzakelijk op de eigendom van de grond waarop de moskee stond en veel minder op de totale vernietiging van een moskee, een daad die de rechtsstaat tergt. De strijd om de grondeigendom woedt al decennia en het hoogste gerechtshof concludeert nu dat de hindoeclaim uiteindelijk toch overtuigender is. Hindoes mogen nu dus een tempel bouwen daar waar eeuwenlang een moskee stond. Moslims krijgen een stuk grond elders. De vernietiging van de moskee is een kantelpunt in de geschiedenis van het onafhankelijke India.

(verder)

Cultuur als medicijn tegen vallende bladeren

Op 3 november treed ik op in de herfstsalon van Salon Remunj, een periodieke culturele bijeenkomst waarin cultuurmakers centraal staan die zich bewegen op de terreinen van literatuur, beeldende kunst en muziek. Voor deze bijeenkomsten maakt Salon Remunj gebruik van het TheaterHotel De Oranjerie in Roermond.

Op het programma staat een gesprek met beeldend kunstenaar Joep Bertrams, die een opleiding volgde aan Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten in Den Haag. Bertrams begon zijn carrière als illustrator van boeken. Landelijke bekendheid kreeg hij door zijn politieke prenten die afgedrukt werden in Het Parool en tegenwoordig in De Groene en het dagblad De Limburger. Zijn prenten verschijnen ook in internationale bladen.

Voor het boekeninterview schuif ik aan om te praten over mijn in maart gepubliceerde roman Grijpen naar lucht – Fraude, moord en wetenschap. In deze roman staat de prijs die we bereid zijn te betalen voor ambitie centraal. De roman beschrijft de strijd om een leerstoel aan de Universiteit van Amsterdam. Eerder publiceerde ik Heil uit de diepte – Kolen, kerk en ketterij , een historische roman over het ontstaan van de industriële kolenwinning. De sleutel van dat verhaal ligt weggeborgen in een klooster (Rolduc) in het zuidelijkste deel van Limburg.

Tijdens deze herfstsalon zal Johan van Beek, onderzoeksjournalist van De Limburger, een column voordragen. Van Beek schreef talrijke opmerkelijke artikelen en was co-auteur van verschillende boeken.  De muzikale bijdrage aan de Herfstsalon wordt geleverd door Pega Loca – Acoustic Band, een ensemble dat indrukwekkende gitaarmuziek speelt (eigen composities zowel als bewerkte composities van anderen).

Plaats:     TheaterHotel De Oranjerie, Kloosterwandplein, Roermond

Aanvang: 14.00 uur

Aankondiging Salon Remunj

 

Hotel Mumbai of Hoe woorden wapens worden

Hotel Mumbai PosterIn een uitverkocht Parkfilmhuis in Alphen aan den Rijn werd 7 september 2019 de film Hotel Mumbai vertoond, een verfilming van een serie gruwelijke aanslagen in Mumbai in november 2008, aanslagen die dagenlang wereldnieuws waren. Ik leidde de film in en probeerde deze onthutsende rolprent in een breder perspectief te plaatsen. Zonder verbreding kan deze film makkelijk worden weggezet in de categorie professioneel verfilmde horror stories. En dat zou jammer zijn. Op de regie en het acteerwerk (met een hoofdrol voor Dev Patel) valt weinig af te dingen d.w.z. als het er om gaat de gruwelen levensecht in beeld te brengen.

De aanslagen kostten het leven aan 174 personen. Centraal in de film staat het hotel Taj Mahal – in de film aangeduid als Hotel Mumbai – het iconische vijfsterrenhotel dat wereldwijde bekendheid geniet. Een eindeloze rij beroemdheden uit de amusementsindustrie (film, theater, muziek), de zakenwereld en de politiek verbleef er ooit. De uitschakeling van de moslimterroristen die dit hotel bezet hielden, vergde drie dagen en die dagen betekenden de hel voor de gegijzelde gasten en personeelsleden. Ongeveer 80% van de slachtoffers was Indiër (onder wie veel personeelsleden), het overige deel bestond uit buitenlanders.

De film is overdonderend en sleurt de kijker mee in de werkelijkheid van naakte terreur. Het lukt nauwelijks om jezelf te distantiëren van de lotgevallen van hotelgasten en personeel. Dat kun je zien als een overtuigend bewijs van de kwaliteiten van de maker van de film, regisseur Anthony Maras, en de acteurs. Het maakt daarbij niet uit of je de film beleeft als een op verschrikkelijke feiten gebaseerde, knap vormgegeven rolprent (extreem spannend), als een aanklacht tegen het moslimterrorisme (genadeloos gruwelijk) of als ondersteuning van India in de nu al 72 jaar durende conflicten met Pakistan en de telkens oplaaiende strijd over de deelstaat Jammu & Kashmir (politiek). Vrijwel iedereen zit versuft in zijn stoel als de zaallichten weer aangaan.

Maar de film overtuigt absoluut niet als themafilm. De focus is vrijwel uitsluitend gericht op actie en geweld. De enige overlevende terrorist verklaarde na afloop dat de groep tijdens de actie voortdurend in verbinding stond met een kopstuk van de Pakistaanse inlichtingendienst. Daar moet je het als kijker mee doen. De tien terroristen die zich inschepen in een motorsloep voor de uitvoering van aanslagen die ze met de dood zullen bekopen, worden niet uitgetekend. Wat overblijft is de indruk dat deze goed getrainde terroristen weinig ontwikkeld waren, zeer weinig van de wereld hadden gezien en zeer sterk gehersenspoeld waren door mensen voor wie ze slechts werktuigen waren in een politiek-militair stratego waarvan ze geen benul hadden. Even gemakkelijk als het commando ‘Schiet iedereen overhoop!’ volgt tegen het einde een bevel tot zelfvernietiging. Puppets on a string.

In mijn inleiding ging ik terug tot de twintiger jaren van de vorige eeuw en het moment waarop de moslimleider Muhammad Ali Jinnah een ‘Veertien punten programma’ opstelde waarmee hij de belangen van de moslimminderheid in het vrije India (dat toen nog gerealiseerd moest worden) wilde veilig stellen. Op Trumpiaanse wijze werd dit programma door vertegenwoordigers van de hindoes honend als ‘idioot’ en ‘onbespreekbaar’ afgewezen. Deze veertien punten vormden later de leidraad waar omheen zich een miskende minderheid groepeerde die vervolgens het recht op een eigen land opeiste. De daaruit voortspruitende fundamentele vraagstukken werden nooit opgelost. Hoe woorden wapens worden.

Van campagne tot compromis – Collegevorming in Nederlandse gemeenten 2010 – 2018 gepresenteerd

5 september 2019 werd het boek Van campagne tot compromis – Collegevorming in Nederlandse gemeenten 2010 – 2018 gepresenteerd in het hoofdkantoor van de VNG in Den Haag. De auteurs, Joan Smithuis, Hub van Wersch en Joop van den Berg, vormden voor het schrijven van dit boek een driemanschap. De loopbaan van alle drie begon in de journalistiek.

Presentatie bij VNG op 5 september 2019

Het werd een geanimeerde bijeenkomst met een honderdtal genodigden waarin fundamentele vragen over collegevorming, de opzet van het onderzoek en de resultaten werden besproken. Politieke versnippering maakt de vorming van colleges van B&W extra ingewikkeld. Het verschijnsel van informateurs is daardoor in gemeenten gewoon geworden. Een kernbevinding in het onderzoek is dat persoonlijke verhoudingen en onderling vertrouwen vaak van doorslaggevend belang zijn en zwaarder wegen dan ideologie en partijprogramma’s. Onderling vertrouwen is een belangrijke sleutel tot succesvolle onderhandelingen.

Het boek is het resultaat van gedetailleerd empirisch onderzoek in 24 Nederlandse gemeenten. De auteurs hebben voor het algemene beeld van de verkiezingen in 2018 gebruik kunnen maken van de ruimhartig ter beschikking gestelde databank van de NRC. In 2010 en 2014 deed politicoloog Joan Smithuis al onderzoek naar collegevorming in tien grote gemeenten zoals Rotterdam, Den Haag, Groningen en Maastricht. In 2018 werd dit onderzoek door hem herhaald en door Hub van Wersch uitgebreid met een onderzoek naar de collegevorming in 14 kleinere gemeenten (gemeenten met < 50.000 inwoners). Tot die laatste groep behoren o.m. Opsterland, Nederweert, Hulst, Dronten en Hollands Kroon.

Door de kwalitatieve opzet van het onderzoek kunnen de resultaten niet zomaar van toepassing worden verklaard op alle gemeenten. De enorme verscheidenheid in de wijze waarop gemeenten komen tot colleges en coalitieprogramma’s maakt dit onmogelijk. Enkele tendensen zijn niettemin zichtbaar zoals de opvallend toegenomen versterking van de positie van lokale partijen, de populariteit van raadsprogramma’s en de forse intensivering van het betrekken van burgers, ondernemers en organisaties bij het proces. Een verrassende uitkomst is ook dat de uitslag van de verkiezingen door veel winnaars niet werd voorzien.

Joop van den Berg vergelijkt de uitkomsten van beide onderzoeken en analyseert daarnaast veranderingen in het politieke landschap in de laatste decennia. Aan het einde van dit boek reiken de drie auteurs suggesties aan voor verbetering van het proces van collegevorming. Zo suggereren zij de formulering van een algemene handreiking aan toekomstige lijsttrekkers en onderhandelaars over het traject volgend op de verkiezingen.

Het driemanschap

V.l.n.r. Joan Smithuis, Joop van den Berg en Hub van Wersch

De drie auteurs hebben langdurig ervaring opgedaan met het gemeentebestuur. Joan Smithuis en Hub van Wersch als leidinggevende communicatieadviseurs, Van Wersch tevens als wethouder; Joop van den Berg als politiek historicus en hoofddirecteur van de VNG.

Van campagne tot compromis

Van campagne tot compromis – Collegevorming in Nederlandse Gemeenten 2010 – 2018. Uitgeverij Boom| ISBN 9789024430314| 208 Blz. | € 24,90

In het VNG Magazine van 30 augustus 2019 verscheen een recensie van het onderzoek:  Recensie VNG Magazine 30 augustus 2019

De VNG heeft in de serie VNG Praat Mee een podcast gemaakt met Joan Smithuis en Hub van Wersch. Deze is te beluisteren via de link: Podcast VNG Praat Mee.

Interview in AD

Hub van Wersch © Peter Franken

Hub van Wersch © Peter Franken

Zaterdag 24 augustus 2019 plaatste het Algemeen Dagblad een interview met mij n.a.v. het verschijnen van twee boeken over India, het eerste boek betreft de roman Grijpen naar lucht – Fraude, moord en wetenschap en het tweede boek is een herdruk van een onderzoek dat ik ruim 30 jaar geleden deed naar de grootste staking uit de wereldgeschiedenis Bombay Textile Strike 1982–83. Door het aanklikken van de bijgaande link kan de digitale versie van het artikel worden bekeken: Artikel AD. De gedrukte versie is veel uitgebreider, maar kan niet via deze link worden gelezen. In het interview geef ik aan wat mij motiveerde om de roman te schrijven. Ook beschrijft het artikel de inhoud van het onderzoek en de recente reacties daarop in India.

Het volledige artikel is te lezen via deze link: Interview AD.

 

Het andere India

Zaterdag 7 september 2019 vertoont Parkfilmhuis in Alphen aan den Rijn de film Hotel Mumbai, een film over een serie bloedige aanslagen in Mumbai in 2008. Deze aanslagen werden vrijwel gelijktijdig gepleegd en kostten het leven aan 174 mensen. De terreuraanval op het hotel Taj Mahal, een pronkstuk in Mumbai (vroeger: Bombay), trok wereldwijde aandacht. De film richt zich hoofdzakelijk op de gebeurtenissen in dit hotel.
Hotel Mumbai is een spannende film over een serie gruwelijke terreuraanslagen in Mumbai  Deze aanslagen hebben hun voedingsbodem in de geschiedenis van het land.

Ik zal de film inleiden onder de titel ‘Het andere India’. Daarbij leg ik de nadruk op het India waarover we (te) weinig weten. Na afloop van de film is er gelegenheid voor discussie. Er zullen dan ook Indiase snacks en chai (Indiase thee) worden geserveerd.

India is vooral bekend als het land van ashrams, gurus, yoga, ayurveda, sadhus en geweldloosheid (Mahatma Gandhi).  Al deze begrippen kregen  in het westen ruime bekendheid. Ook de Beatles droegen daaraan krachtig bij. In een iets verder verleden, was India vooral bekend om zijn schrijnende armoede en hongersnoden. Veel minder aandacht kregen de grote tegenstellingen die het land verscheuren en een harmonische groei belemmeren. De Indiase samenleving is zeer gelaagd en complex. Er zijn buitensporige  verschillen in welvaart naast scherpe maatschappelijke en religieuze tegenstellingen.

India beleeft sinds een aantal jaren een opvallende economische groei. Het land telt nu ongeveer evenveel inwoners als China (1,3 miljard inwoners), maar zal China  in grootte van de bevolking binnenkort passeren. De politieke ontwikkelingen in India zijn onstuimig en gevaarlijk.

Programma
19.30 uur – Inleiding Hub van Wersch
19.50 uur – Deel I film
20.50 uur – Pauze met Indiaas karakter
21.30 uur – Deel II film
22.30 uur – Nazit met mogelijke discussie

Locatie
Parkfilmhuis, Cornelis Geellaan 2, Alphen aan den Rijn, T: 0172-493737

Via deze link kun je een ticket reserveren bij Parkfilmhuis: Ticket reserveren

Presentatie ‘Van campagne tot compromis’

Op 5 september is de boekpresentatie “Van campagne tot compromis” in het atrium van de VNG. De auteurs Joan Smithuis, Hub van Wersch en Joop van den Berg lichten het onderzoek toe naar collegevorming in Nederlandse gemeenten in de periode 2010-2018.

In het onderzoek zijn 10 steden onderzocht en 14 kleinere gemeenten verspreid over het hele land. Met aandacht voor trends zoals de opkomst van de lokale partijen, de versnippering van het partijlandschap en de toenemende polarisatie in de lokale politiek.

Locatie:
De boekpresentatie vindt plaats op 5 september van 16.00 – 17.30 bij de VNG aan de Nassaulaan in Den Haag.

Tijdstip:
16.00 uur -17. 30 uur (inloop vanaf 15.30 uur) met aansluitend een borrel.

Aanmelden
U kunt zich hier aanmelden.

Vragen of meer informatie?
Voor vragen kunt u contact opnemen met de afdeling Concernstaf van de VNG via
06 57 59 32 74 of via bestuurszaken@vng.nl.

De Atriumlezingen vormen dit seizoen onderdeel van het VNG traject Gemeenten 2024 en dragen bij aan het debat hierover binnen de vereniging.

Voer je e-mailadres in om deze blog te volgen en om per e-mail meldingen over nieuwe berichten te ontvangen.

Doe mee met 74 andere volgers

Follow Binnenstebuiten on WordPress.com